សព្វថ្ងៃនេះ ប្រទេសចិន (中国 [Zhōngguó]) កាន់តែមានឥទ្ធិពលលើពិភពលោក។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ការយល់ច្រឡំមួយចំនួនអំពីវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប និងស៊ីជម្រៅរបស់ប្រទេសនេះនៅតែមានក្នុងចំណោមជនជាតិលោកខាងលិច។ ខ្ញុំនឹងធ្វើការចែករំលែកនូវការគិតទាំង១០ ដែលប្រជាជនលោកខាងលិចតែងតែយល់ខុសអំពីវប្បធម៌ចិន ៖

១. ជនជាតិចិនទាំងអស់ មើលទៅដូចៗគ្នា៖

ប្រទេសចិនគឺជាប្រទេសមួយដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលមានក្រុមជនជាតិ (民族 [mínzú]) ដល់ទៅ ៥៦ ក្រុមផ្សេងៗគ្នា។ ទោះបីជាជនជាតិហាន (汉族 [Hànzú]) ជាក្រុមជនជាតិភាគច្រើនក៏ដោយ ក៏ក្រុមជនជាតិដទៃទៀតមានភាសា (语言 [yǔyán]), ទំនៀមទម្លាប់ (习惯 [xíguàn]), និងរូបរាងកាយខុសៗគ្នាផងដែរ។ ការគិតថាជនជាតិចិនទាំងអស់មើលទៅដូចគ្នាគឺជាការធ្វេសប្រហែសចំពោះភាពចម្រុះដ៏អស្ចារ្យនេះ។

២. ម្ហូបចិនទាំងអស់ គឺដូចគ្នា៖

ម្ហូបចិន (中国菜 [Zhōngguó cài]) មានភាពសម្បូរបែប និងខុសគ្នាខ្លាំងណាស់ពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយ។ ឧទាហរណ៍ ម្ហូបស៊ីឈួន (四川菜 [Sìchuān cài]) ល្បីល្បាញដោយសាររសជាតិហឹរ (辣 [là]) ចំណែកឯម្ហូបក្វាងទុង (广东菜 [Guǎngdōng cài]) វិញ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានរសជាតិស្រាល និងស្រស់។ ការនិយាយថាម្ហូបចិនទាំងអស់គឺដូចគ្នា គឺប្រៀបដូចជាការនិយាយថាម្ហូបអឺរ៉ុបទាំងអស់គឺដូចគ្នាផងដែរ។

៣. ជនជាតិចិនមិនមានសាសនាទេ៖

ទោះបីជាមានមនុស្សជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសចិនមិនប្រកាន់សាសនាក៏ដោយ ក៏សាសនាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ចិន។ លទ្ធិខុងជឺ (儒家 [Rújiā]), លទ្ធិតៅ (道教 [Dàojiào]), និងព្រះពុទ្ធសាសនា (佛教 [Fójiào]) មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើទស្សនៈពិភពលោក និងតម្លៃសីលធម៌របស់ជនជាតិចិន។ ក្រៅពីនេះក៏មានសាសនាផ្សេងៗទៀតដូចជាសាសនាគ្រឹស្ត និងឥស្លាមជាដើម។

៤. ជនជាតិចិនតែងតែគោរពតាមរដ្ឋាភិបាល៖

ដូចជានៅក្នុងសង្គមដទៃទៀតដែរ ជនជាតិចិនមានទស្សនៈផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនអំពីបញ្ហាសង្គម និងនយោបាយ។ ការបញ្ចេញមតិ (表达 [biǎodá]) អាចមានភាពខុសប្លែកគ្នា ប៉ុន្តែការគិតថាជនជាតិចិនទាំងអស់ យល់ស្របនឹងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលគឺមិនត្រឹមត្រូវទេ។ ប្រវត្តិសាស្ត្រចិនក៏បានបង្ហាញនូវចលនាតវ៉ា និងការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើនផងដែរ។

៥. វប្បធម៌ចិនគឺបុរាណណាស់ ហើយមិនមានការផ្លាស់ប្តូរទេ៖

ខណៈពេលដែលវប្បធម៌ចិនមានប្រវត្តិដ៏យូរលង់ និងគួរឱ្យគោរព ការផ្លាស់ប្តូរ (变化 [biànhuà]) និងការអភិវឌ្ឍន៍ (发展 [fāzhǎn]) ក៏ជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃវប្បធម៌នេះផងដែរ។ ប្រទេសចិននាពេលបច្ចុប្បន្ននេះកំពុងតែមានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ និងសិល្បៈសម័យទំនើប។ ការគិតថាវប្បធម៌ចិននៅតែដដែល គឺជាការមើលរំលងភាពស្វាហាប់ និងថាមពលនៃការផ្លាស់ប្តូររបស់សង្គមចិន។

៦. ជនជាតិចិន មិនសូវចេះលេងសើចទេ៖

អារម្មណ៍កំប្លែង លេងសើ (幽默感 [yōumò gǎn]) គឺជាផ្នែកមួយនៃជីវិតមនុស្សគ្រប់រូប រួមទាំងជនជាតិចិនផងដែរ។ ទោះបីជារចនាប័ទ្មនៃការលេងសើចអាចខុសគ្នាពីវប្បធម៌មួយ ទៅវប្បធម៌មួយក៏ដោយ ក៏ជនជាតិចិនមានការកោតសរសើរចំពោះរឿងកំប្លែង និងការលេងសើចផងដែរ។ ភាពខុសគ្នានៃភាសា និងវប្បធម៌អាចធ្វើឱ្យការយល់ដឹងអំពីកំប្លែងឬ ការលេងសើច មានភាពខុសប្លែកគ្នា ប៉ុន្តែវាមិនមានន័យថាជនជាតិចិនគ្មានអារម្មណ៍កំប្លែងនោះទេ។

៧. ជនជាតិចិនតែងតែគិតពីរឿងលុយ៖

ខណៈពេលដែលការរីកចម្រើនខាងសេដ្ឋកិច្ច គឺជាផ្នែកដ៏សំខាន់មួយនៃការអភិវឌ្ឍន៍របស់ប្រទេសចិន ប៉ុន្តែវាមិនមែនជារឿងតែមួយគត់ដែលជំរុញទឹកចិត្តជនជាតិចិននោះទេ។ មិនខុសពីសង្គមដទៃទៀតនោះទេ ជនជាតិចិនឱ្យតម្លៃទៅលើគ្រួសារ (家庭 [jiātíng]), មិត្តភក្តិ (朋友 [péngyou]), ការអប់រំ (教育 [jiàoyù]), និងការរួមចំណែកទៅដល់សង្គមរបស់ពួកគេ។ ការផ្តោតអារម្មណ៍ខ្លាំងពេកទៅលើផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច គឺជាការមើលរំលងនូវតម្លៃសង្គម និងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់ផ្សេងទៀត។

៨. ជនជាតិចិនមិនចេះនិយាយភាសាអង់គ្លេសទេ៖

ចំនួនប្រជាជនចិនដែលចេះនិយាយភាសាអង់គ្លេស (英语 [Yīngyǔ]) កំពុងតែកើនឡើងជាលំដាប់ ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជន និងនៅតាមទីក្រុងធំៗ។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវបានបង្រៀនយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងសាលារៀន ហើយវាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងអាជីវកម្ម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វានៅតែមានមនុស្សជាច្រើនដែលមិនចេះភាសាអង់គ្លេស ដូច្នេះការរៀនឃ្លាជាមូលដ្ឋានខ្លះៗជាភាសាចិន ដូចជា សួស្តី (你好 [nǐ hǎo]) អាចមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់។

៩. ការយល់ច្រឡំ៖ ជនជាតិចិនរស់នៅក្នុងជីវិតដ៏តានតឹង និងគ្មានសេរីភាព៖

ជីវិតនៅប្រទេសចិនមានភាពស្មុគស្មាញ និងមានទិដ្ឋភាពផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន។ ខណៈពេលដែលមានបញ្ហាប្រឈម និងការរឹតត្បិតមួយចំនួន ជនជាតិចិនជាច្រើនក៏មានឱកាសក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងរីករាយនឹងជីវិតសង្គមដ៏រស់រវើកផងដែរ។ ការវិនិច្ឆ័យជីវិតរបស់មនុស្សដោយផ្អែកលើព័ត៌មានដែលមិនទូលំទូលាយ ឬការរើសអើង គឺមិនយុត្តិធម៌ និងមិនត្រឹមត្រូវនោះទេ។

១០. វប្បធម៌ចិនគឺខ្ពស់ជាងវប្បធម៌លោកខាងលិច៖

វប្បធម៌ចិន និងវប្បធម៌លោកខាងលិចគឺខុសគ្នា មិនមែនល្អជាង ឬអន់ជាងនោះទេ។ វប្បធម៌នីមួយៗមានភាពខ្លាំង និងចំណុចពិសេសរៀងៗខ្លួន។ ការទទួលស្គាល់ និងការគោរព (尊敬 [zūnjìng]) ភាពខុសគ្នានេះ គឺជាគន្លឹះដើម្បីកសាងទំនាក់ទំនងល្អ និងការយល់ដឹងពីគ្នាទៅវិញទៅមក រវាងប្រជាជនមកពីវប្បធម៌ផ្សេងៗគ្នា។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ការលុបបំបាត់ការយល់ច្រឡំអំពីវប្បធម៌ចិន គឺជាជំហានដំបូងដ៏សំខាន់ក្នុងការកសាងស្ពាននៃចំណេះដឹង និងការយោគយល់គ្នារវាងប្រជាជនមកពីផ្នែកផ្សេងៗនៃពិភពលោក។ តាមរយៈការស្វែងយល់ការពិត និងការបើកចិត្តឱ្យទូលាយចំពោះភាពខុសគ្នា យើងអាចពង្រឹងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងបង្កើនការកោតសរសើរចំពោះភាពសម្បូរបែបនៃវប្បធម៌មនុស្ស។

តើអ្នកធ្លាប់លឺ ឬជួបប្រទះការយល់ច្រឡំណាមួយផ្សេងទៀតអំពីវប្បធម៌ចិនទេ? សូមចែករំលែកគំនិតរបស់អ្នក!

សិក្សាពាក្យ៖

1. 中国 (Zhōngguó) – ប្រទេសចិន
2. 民族 (mínzú) – ក្រុមជនជាតិ
3. 汉族 (Hànzú) – ជនជាតិហាន
4. 语言 (yǔyán) – ភាសា
5. 习惯 (xíguàn) – ទំនៀមទម្លាប់
6. 中国菜 (Zhōngguó cài) – ម្ហូបចិន
7. 四川菜 (Sìchuān cài) – ម្ហូបស៊ីឈួន
8. 辣 (là) – ហឹរ
9. 广东菜 (Guǎngdōng cài) – ម្ហូបក្វាងទុង
10. 儒家 (Rújiā) – លទ្ធិខុងជឺ
11. 道教 (Dàojiào) – លទ្ធិតៅ
12. 佛教 (Fójiào) – ព្រះពុទ្ធសាសនា
13. 表达 (biǎodá) – ការបញ្ចេញមតិ
14. 变化 (biànhuà) – ការផ្លាស់ប្តូរ
15. 发展 (fāzhǎn) – ការអភិវឌ្ឍន៍
16. 幽默感 (yōumò gǎn) – អារម្មណ៍កំប្លែង
17. 家庭 (jiātíng) – គ្រួសារ
18. 朋友 (péngyou) – មិត្តភក្តិ
19. 教育 (jiàoyù) – ការអប់រំ
20. 英语 (Yīngyǔ) – ភាសាអង់គ្លេស
21. 你好 (nǐ hǎo) – សួស្តី
22. 尊敬 (zūnjìng) – ការគោរព
    
    ដោយក្តីស្រលាញ់ រាប់អាន
    លោកគ្រូនី វាសនា