នៅក្នុងវប្បធម៌ចិន (中国文化 [Zhōngguó wénhuà]) វត្ថុ សកម្មភាព និងលេខសាមញ្ញៗជាច្រើនអាចមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ ដែលជារឿយៗត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងពាក្យដែលមានសំឡេងស្រដៀងគ្នា ដែលហៅថា 谐音 (xiéyīn)។ ការយល់ដឹងពីអត្ថន័យលាក់កំបាំងទាំងនេះ មិនត្រឹមតែគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយឱ្យយើងយល់កាន់តែច្បាស់ពីផ្នត់គំនិត និងទម្លាប់របស់ជនជាតិចិនទៀតផង។

១. អាថ៌កំបាំងនៃលេខ (数字 [shùzì])

នៅក្នុងវប្បធម៌ចិន លេខខ្លះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាលេខនាំសំណាង (吉祥数字 [jíxiáng shùzì]) ខណៈលេខផ្សេងទៀតត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាលេខអពមង្គល (不吉利数字 [bù jílì shùzì])។¹

លេខនាំសំណាង៖

• លេខ ៨ (八 [bā])៖ នេះគឺជាលេខដែលនាំសំណាងជាងគេបំផុត! ព្រោះពាក្យថា «ប្រាំបី» មានសំឡេងស្រដៀងនឹងពាក្យ «រីកចម្រើន» ឬ «មានបាន» (发 [fā])។ នេះជាមូលហេតុដែលគេនិយមប្រើលេខ ៨ សម្រាប់អាសយដ្ឋាន លេខទូរស័ព្ទ និងសូម្បីតែកាលបរិច្ឆេទនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ ដូចជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកទីក្រុងប៉េកាំងដែលបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ៨ ខែ ៨ ឆ្នាំ ២០០៨ វេលាម៉ោង ៨:០៨:០៨ យប់។
• លេខ ៦ (六 [liù])៖ លេខប្រាំមួយមានសំឡេងស្រដៀងនឹងពាក្យ «រលូន» (流 [liú]) ដែលមានន័យថា អ្វីៗនឹងប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងគ្មានឧបសគ្គ។ វាជាលេខដ៏មានប្រជាប្រិយភាពសម្រាប់អាជីវកម្ម។
• លេខ ៩ (九 [jiǔ])៖ លេខប្រាំបួនមានសំឡេងដូចគ្នានឹងពាក្យ «យូរអង្វែង» (久 [jiǔ])។ ដូច្នេះ វាត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងភាពជាប់បានយូរ អាយុយឺនយូរ និងសេចក្តីស្រឡាញ់ជាអមតៈ។

លេខអពមង្គល៖

• លេខ ៤ (四 [sì])៖ នេះគឺជាលេខដែលគេខ្លាចជាងគេបំផុត ព្រោះវាមានសំឡេងដូចគ្នាបេះបិទនឹងពាក្យ «ស្លាប់» (死 [sǐ])។ អ្នកនឹងសង្កេតឃើញថា អគារជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសចិន (និងនៅតំបន់អាស៊ីផ្សេងទៀត) មិនមានជាន់ទី ៤, ១៤, ២៤ នោះទេ។
• លេខ ៧ (七 [qī])៖ លេខប្រាំពីរអាចត្រូវបានចាត់ទុកថាជាលេខមិនល្អ ព្រោះវាមានសំឡេងស្រដៀងនឹងពាក្យ «បោកប្រាស់» (欺 [qī])។ លើសពីនេះ ខែទីប្រាំពីរនៃប្រតិទិនចន្ទគតិ ត្រូវបានគេហៅថា «ខែខ្មោច» (鬼月 [Guǐyuè]) ដែលជាពេលវេលាដែលវិញ្ញាណត្រូវបានគេជឿថាត្រឡប់មកកាន់ពិភពមនុស្សវិញ។

២. អត្ថន័យនៃពណ៌ (颜色 [yánsè])

• ពណ៌ក្រហម (红色 [hóngsè])៖ ជាពណ៌នៃសំណាងល្អ សុភមង្គល និងភាពសប្បាយរីករាយ។ គេប្រើពណ៌ក្រហមសម្រាប់ថ្ងៃឈប់សម្រាកធំៗដូចជា បុណ្យចូលឆ្នាំចិន (春节 [Chūnjié]), ពិធីមង្គលការ និងអាំងប៉ាវ (红包 [hóngbāo])។ វាជាពណ៌ដែលតំណាងឱ្យភាពវិជ្ជមានបំផុត។
• ពណ៌លឿង/មាស (黄色 [huángsè])៖ ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ នេះគឺជាពណ៌សម្រាប់អធិរាជ។ វាតំណាងអំណាច ភាពថ្លៃថ្នូរ និងទ្រព្យសម្បត្តិ។ វាក៏ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងធាតុដី ដែលតំណាងឱ្យភាពរឹងមាំ និងស្ថិរភាព។
• ពណ៌ស (白色 [báisè])៖ ខុសពីវប្បធម៌លោកខាងលិច ពណ៌សនៅក្នុងវប្បធម៌ចិនគឺជានិមិត្តរូបនៃការស្លាប់ និងការកាន់ទុក្ខ។ គេតែងតែស្លៀកពាក់ពណ៌សទៅចូលរួមពិធីបុណ្យសព។
• ពណ៌បៃតង (绿色 [lǜsè])៖ ជាទូទៅ ពណ៌បៃតងតំណាងឱ្យសុខភាព ភាពសុខដុមរមនា និងភាពចម្រុងចម្រើន។ ប៉ុន្តែវាមានអត្ថន័យអវិជ្ជមានមួយដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍៖ ការនិយាយថាបុរសម្នាក់ «ពាក់មួកពណ៌បៃតង» (戴绿帽子 [dài lǜ màozi]) គឺជាឃ្លាប្រៀបធៀបដែលមានន័យថា ភរិយាឬសង្សាររបស់គាត់កំពុងផិតក្បត់គាត់។

៣. និមិត្តសញ្ញាផ្សេងៗទៀត (其他象征 [qítā xiàngzhēng])

• ត្រី (鱼 [yú])៖ ត្រីគឺជានិមិត្តរូបនៃភាពសម្បូរបែប និងភាពរុងរឿង ពីព្រោះពាក្យ «ត្រី» មានសំឡេងដូចគ្នានឹងពាក្យ «សល់» (余 [yú])។ ការមានត្រីនៅលើតុអាហារ ជាពិសេសក្នុងពេលចូលឆ្នាំចិន មានន័យថាអ្នកនឹងមានសល់លុយកាក់ និងអាហារសម្រាប់ឆ្នាំក្រោយ។
• នាគ (龙 [lóng])៖ មិនដូចនាគក្នុងរឿងព្រេងនិទានលោកខាងលិចដែលជាសត្វកាចសាហាវនោះទេ នាគចិនគឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលតំណាងឱ្យអំណាច កម្លាំង និងសំណាងល្អ។
• ការជូនអំណោយជានាឡិកា៖ នេះគឺជាកំហុសឆ្គងដ៏ធំមួយ! ការនិយាយថា «ជូននាឡិកា» (送钟 [sòng zhōng]) មានសំឡេងដូចគ្នាបេះបិទនឹងពាក្យ «ជូនដំណើរចុងក្រោយ» ឬ «ចូលរួមបុណ្យសព» (送终 [sòngzhōng])។
• ការជូនអំណោយជាផ្លែសាលី (梨 [lí])៖ ការចែកផ្លែសាលី ឬជូនជាអំណោយ ត្រូវបានគេជៀសវាងដាច់ខាត ជាពិសេសចំពោះគូស្នេហ៍ ព្រោះពាក្យថា «ចែកផ្លែសាលី» មានសំឡេងស្រដៀងនឹងពាក្យ «បែកគ្នា» (分离 [fēnlí])។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

និមិត្តសញ្ញា និងជំនឿទាំងនេះបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងវប្បធម៌របស់ចិន។ ទោះបីជាមនុស្សជំនាន់ថ្មីប្រហែលជាមិនជឿទៅលើរឿងនេះទាំងស្រុងក៏ដោយ ការយល់ដឹងពីអត្ថន័យទាំងនេះ វាផ្តល់ឱ្យយើងនូវចំណេះដឹងដ៏មានតម្លៃមួយអំពីផ្នត់គំនិត និងប្រវត្តិសាស្ត្រវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបរបស់ពួកគេ។

តើនៅក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរយើង មាននិមិត្តសញ្ញា ឬជំនឿស្រដៀងគ្នាទៅនឹងអ្វីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើដែរឬទេ? 

សិក្សាពាក្យ៖

1. 中国文化 (Zhōngguó wénhuà) – វប្បធម៌ចិន
2. 谐音 (xiéyīn) – ពាក្យដែលមានសំឡេងស្រដៀងគ្នា
3. 数字 (shùzì) – លេខ
4. 吉祥数字 (jíxiáng shùzì) – លេខនាំសំណាង
5. 不吉利数字 (bù jílì shùzì) – លេខអពមង្គល
6. 八 (bā) – ប្រាំបី; សំឡេងស្រដៀងនឹង 发 (fā) – រីកចម្រើន
7. 六 (liù) – ប្រាំមួយ; សំឡេងស្រដៀងនឹង 流 (liú) – រលូន
8. 九 (jiǔ) – ប្រាំបួន; សំឡេងដូចនឹង 久 (jiǔ) – យូរអង្វែង
9. 四 (sì) – បួន; សំឡេងដូចនឹង 死 (sǐ) – ស្លាប់
10. 七 (qī) – ប្រាំពីរ; សំឡេងស្រដៀងនឹង 欺 (qī) – បោកប្រាស់
11. 鬼月 (Guǐyuè) – ខែខ្មោច
12. 颜色 (yánsè) – ពណ៌
13. 红色 (hóngsè) – ពណ៌ក្រហម
14. 春节 (Chūnjié) – បុណ្យចូលឆ្នាំចិន
15. 红包 (hóngbāo) – អាំងប៉ាវ (ស្រោមសំបុត្រក្រហម)
16. 黄色 (huángsè) – ពណ៌លឿង
17. 白色 (báisè) – ពណ៌ស
18. 绿色 (lǜsè) – ពណ៌បៃតង
19. 戴绿帽子 (dài lǜ màozi) – ពាក់មួកពណ៌បៃតង (ឃ្លាប្រៀបធៀបនៃការផិតក្បត់)
20. 鱼 (yú) – ត្រី; សំឡេងដូចនឹង 余 (yú) – សល់
21. 龙 (lóng) – នាគ
22. 送钟 (sòng zhōng) – ជូននាឡិកា; សំឡេងដូចនឹង 送终 (sòngzhōng) – ជូនដំណើរចុងក្រោយ
    
    ដោយក្តីស្រលាញ់ រាប់អាន
    លោកគ្រូនី វាសនា